براي توليد بذر و نهال سالم، يك محيط به نسبت عاري از آفت و بيماري نياز است. مي توان با استفاده از پرتوتابي بسياري از آفات و بيماري هاي سطحي را از بين برد. همچنين می توان از جوانه زدن زودهنگام بذرها جلوگيری کرد. مبارزه با آفات با تششع دهی و ايجاد جهش هاي مرگ آور در كروموزومهاي آفات صورت مي گيرد كه باعث عقيمي آنها مي شود. نرهاي عقيم در مناطقي كه بتوانند در جفت يابي با حشرات نر بارور رقابت كنند رها مي شوند. بدين ترتيب نتاجی توليد نمی شود و به ميزان قابل توجه ای آفات کنترل می گردند.

مطالعات ژنتيکی نيز با استفاده از پرتوتابی و بررسی کروموزومها امکانپذير است. ايجاد موتانتهایی با خصوصيات مهم زراعی از ديگر کاربردهای مهم تکنيکهای هسته ای در زمينه اصلاح نباتات است. بطوری که با اين روش می توان بطور مصنوعی جهشهایی را در گياه ايجاد کرد و با گزينش بتوان واريته های موتانت با عملکرد بيشتر، مقاوم به بيماريها و آفات، سازگاری بهتر به شرايط محيطی و تغذيه کارآمدتر معرفی کرد. اين روش ايجاد تنوع، در محصولاتی که بطور معمول بذری توليد نمی کنند و دارای تنوع پايينی هستند موثرتر است.